Kodeks pracy — obowiązek badań lekarskich pracowników (art. 229)
Data: 1974-06-26
Podsumowanie
Art. 229 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek kierowania pracowników na badania lekarskie: wstępne (przed rozpoczęciem pracy), okresowe (w trakcie zatrudnienia) i kontrolne (po dłuższej nieobecności chorobowej). W gastronomii badania te muszą obejmować również badania sanitarno-epidemiologiczne. Pracodawca ponosi koszty badań i nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego. Brak badań to częste uchybienie stwierdzane podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy i Sanepidu.
Dokument, którego wymaga ten przepis
Darmowy wzór: Książeczki zdrowia: przewodnik i rejestr orzeczeń
Kto musi mieć orzeczenie, jakie badania, co sprawdza Sanepid, plus rejestr orzeczeń pracowników z terminami. Ten sam plik co w pakiecie. Bez podawania e-maila.
Pobierz wzór PDFPotrzebujesz całej dokumentacji, nie tylko tego wzoru? Wszystkie 11 dokumentów, od 199 zł
Kluczowe wymagania
- 1Skierowanie pracownika na badania wstępne przed dopuszczeniem do pracy
- 2Badania okresowe w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy
- 3Badania kontrolne po nieobecności trwającej dłużej niż 30 dni
- 4Przechowywanie orzeczeń lekarskich w aktach osobowych pracowników
- 5Pokrycie kosztów badań przez pracodawcę
Kto musi spełniać wymagania
Wszyscy pracodawcy zatrudniający pracowników, w tym właściciele restauracji, barów, kawiarni i innych lokali gastronomicznych.
Konsekwencje nieprzestrzegania
Kary i sankcje
Naruszenie przepisów o badaniach pracowników: grzywna od 2000 do 60 000 zł nakładana w sprawach prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy (art. 283 Kodeksu pracy). Osobno, za brak orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych: mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł.
Powiązane uchybienia
Powiązane dokumenty HACCP
Oficjalne źródło
Dokumentacja zgodna z Kodeks pracy — badania lekarskie
Wygeneruj komplet dokumentow HACCP spełniających wymagania tego przepisu.
Często zadawane pytania
Czym różni się kontrola Sanepidu od PIP?
Kontrola Sanepidu koncentruje się na bezpieczeństwie żywności, warunkach higieniczno-sanitarnych lokalu oraz ochronie zdrowia konsumentów, podczas gdy Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) weryfikuje przestrzeganie prawa pracy i warunków BHP pracowników. Sanepid sprawdza dokumentację HACCP, temperatury przechowywania żywności i czystość pomieszczeń produkcyjnych, a PIP — umowy o pracę, czas pracy, wynagrodzenia i szkolenia BHP. Obie instytucje mogą kontrolować książeczki zdrowia pracowników, ale z różnych perspektyw — Sanepid pod kątem bezpieczeństwa żywności, PIP pod kątem obowiązków pracodawcy. Kontrole obu instytucji mogą odbywać się niezależnie od siebie, a nawet jednocześnie. Kary nakładane przez Sanepid dotyczą naruszenia przepisów sanitarnych, natomiast PIP sankcjonuje naruszenia Kodeksu pracy.
Co to jest książeczka zdrowia do celów sanitarnych?
Książeczka zdrowia to potoczna nazwa. Prawnie liczy się orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, które potwierdza brak przeciwwskazań do pracy przy żywności. Lekarz wydaje je po badaniu, w tym badaniu kału w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella, którego zakres wskazuje. Każda osoba pracująca z żywnością musi je mieć przed rozpoczęciem pracy (art. 59 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Przepisy nie podają jednego okresu ważności, więc termin kolejnych badań wskazuje lekarz, a badania trzeba powtórzyć także po chorobie zakaźnej lub jej podejrzeniu. Koszt ponosi pracodawca, który przechowuje orzeczenie i udostępnia je podczas kontroli.
Jakie dokumenty przygotować dla nowego pracownika?
Dla nowego pracownika gastronomii należy przygotować: formularz szkolenia wstępnego BHP i HACCP z potwierdzeniem odbycia, listę instrukcji stanowiskowych do zapoznania się z podpisem pracownika, kartę zapoznania z procedurami higieny osobistej oraz potwierdzenie przeszkolenia z obsługi urządzeń. Pracownik musi dostarczyć aktualną książeczkę zdrowia do celów sanitarno-epidemiologicznych przed dopuszczeniem do pracy z żywnością. Warto również przygotować checklistę wdrożeniową z harmonogramem szkoleń na pierwszy tydzień pracy. Dokumenty te chronią pracodawcę w razie kontroli i dowodzą, że pracownik został odpowiednio przygotowany.
Jaka jest kara za brak książeczki zdrowia pracownika?
Za zatrudnianie osoby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, czyli tzw. książeczki zdrowia, pracodawcy grozi mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł (art. 100 ust. 1 pkt 11 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Każda osoba mająca kontakt z żywnością — również praktykant czy pracownik na krótkiej umowie zlecenie — musi mieć aktualne orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, a koszt badań i przechowywanie dokumentacji w lokalu leżą po stronie pracodawcy.
Zobacz także
Kompletna dokumentacja HACCP
Wszystkie wymagane dokumenty w jednym pakiecie. Zgodne z przepisami UE i wytycznymi GIS.
Wygeneruj dokumenty od 199 zł