Start/Przepisy/Ustawa o zapobieganiu zakażeniom
Prawo polskie

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Data: 2008-12-05

Podsumowanie

Ustawa regulująca kwestie zapobiegania chorobom zakaźnym, w tym obowiązek badań sanitarno-epidemiologicznych dla pracowników gastronomii. Każda osoba mająca kontakt z żywnością musi posiadać aktualne orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych (tzw. książeczkę zdrowia). Ustawa określa też procedury postępowania w przypadku podejrzenia zatrucia pokarmowego w lokalu gastronomicznym oraz obowiązek zgłaszania takich przypadków do Sanepidu.

Dokument, którego wymaga ten przepis

Darmowy wzór: Książeczki zdrowia: przewodnik i rejestr orzeczeń

Kto musi mieć orzeczenie, jakie badania, co sprawdza Sanepid, plus rejestr orzeczeń pracowników z terminami. Ten sam plik co w pakiecie. Bez podawania e-maila.

Pobierz wzór PDF

Potrzebujesz całej dokumentacji, nie tylko tego wzoru? Wszystkie 11 dokumentów, od 199 zł

Kluczowe wymagania

  1. 1
    Aktualne orzeczenia lekarskie (książeczki zdrowia) dla wszystkich pracowników
  2. 2
    Badania sanitarno-epidemiologiczne przed rozpoczęciem pracy z żywnością
  3. 3
    Zgłaszanie do Sanepidu podejrzeń zatruć pokarmowych
  4. 4
    Odsunięcie od pracy pracownika z objawami choroby zakaźnej
  5. 5
    Prowadzenie rejestru badań pracowników

Kto musi spełniać wymagania

Pracodawcy zatrudniający pracowników mających kontakt z żywnością — restauracje, bary, kawiarnie, catering, food trucki i wszystkie zakłady gastronomiczne.

Konsekwencje nieprzestrzegania

Kary i sankcje

Zatrudnianie osoby bez orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych: mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł (art. 100 ust. 1 pkt 11 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).

Powiązane uchybienia

Powiązane dokumenty HACCP

Oficjalne źródło

Dokumentacja zgodna z Ustawa o zapobieganiu zakażeniom

Wygeneruj komplet dokumentow HACCP spełniających wymagania tego przepisu.

Wygeneruj dokumenty

Często zadawane pytania

Co się dzieje po zgłoszeniu zatrucia pokarmowego?

Po zgłoszeniu podejrzenia zatrucia pokarmowego Sanepid wszczyna postępowanie epidemiologiczne, które obejmuje natychmiastową kontrolę doraźną w podejrzanym lokalu gastronomicznym bez wcześniejszego powiadomienia. Inspektor pobiera próbki żywności, w tym próbki archiwalne posiłków (jeśli lokal ma obowiązek ich przechowywania), wymazy z powierzchni roboczych, rąk personelu i sprzętu kuchennego. Równolegle prowadzone jest dochodzenie epidemiologiczne obejmujące wywiady z osobami poszkodowanymi, analizę jadłospisu i identyfikację potencjalnego źródła zakażenia. W przypadku potwierdzenia zatrucia Sanepid może natychmiast zamknąć lokal, nakazać wycofanie podejrzanych produktów i nałożyć karę pieniężną. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność cywilną i potencjalnie karną za szkody na zdrowiu konsumentów, a sprawa może skutkować cofnięciem decyzji zatwierdzającej zakład.

Co to jest książeczka zdrowia do celów sanitarnych?

Książeczka zdrowia to potoczna nazwa. Prawnie liczy się orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, które potwierdza brak przeciwwskazań do pracy przy żywności. Lekarz wydaje je po badaniu, w tym badaniu kału w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella, którego zakres wskazuje. Każda osoba pracująca z żywnością musi je mieć przed rozpoczęciem pracy (art. 59 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Przepisy nie podają jednego okresu ważności, więc termin kolejnych badań wskazuje lekarz, a badania trzeba powtórzyć także po chorobie zakaźnej lub jej podejrzeniu. Koszt ponosi pracodawca, który przechowuje orzeczenie i udostępnia je podczas kontroli.

Jaka jest kara za brak książeczki zdrowia pracownika?

Za zatrudnianie osoby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, czyli tzw. książeczki zdrowia, pracodawcy grozi mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł (art. 100 ust. 1 pkt 11 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Każda osoba mająca kontakt z żywnością — również praktykant czy pracownik na krótkiej umowie zlecenie — musi mieć aktualne orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, a koszt badań i przechowywanie dokumentacji w lokalu leżą po stronie pracodawcy.

Jakie są konsekwencje nielegalnego zatrudnienia w gastronomii?

Nielegalne zatrudnienie pracowników w gastronomii wiąże się z wieloma sankcjami — kara grzywny za pracę na czarno wynosi od 3000 do 5000 zł dla pracodawcy za każdego nielegalnie zatrudnionego pracownika. Dodatkowo brak badań sanitarno-epidemiologicznych u niezgłoszonych pracowników jest osobnym naruszeniem karanym przez Sanepid. W przypadku kontroli krzyżowej PIP i Sanepidu przedsiębiorca może otrzymać kary z obu instytucji jednocześnie. Nielegalne zatrudnienie w gastronomii jest szczególnie ryzykowne, ponieważ pracownicy bez badań i szkoleń stanowią bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności.

Zobacz także

Kompletna dokumentacja HACCP

Wszystkie wymagane dokumenty w jednym pakiecie. Zgodne z przepisami UE i wytycznymi GIS.

Wygeneruj dokumenty od 199 zł