Kary za naruszenia prawa żywnościowego — stan na 2026 r. i projekt nowelizacji
Data: 2026-10-02
Podsumowanie
Stan prawny według tekstu jednolitego ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2026 poz. 1399): za wykroczenia z art. 100 grozi mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł. Kara pieniężna z art. 103 wynosi do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli w 2026 r. do 267 106 zł, a przy znakowaniu może zostać wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej żywności. Podawana w mediach kwota około 700 000 zł pochodzi z projektu nowelizacji (100-krotność wynagrodzenia), który nie jest obowiązującym prawem, a według doniesień z sierpnia 2026 r. resort wycofał tę zmianę.
Dokument, którego wymaga ten przepis
Darmowy wzór: Dziennik kontroli temperatur
Jeden miesiąc dziennika, ten sam plik co w pakiecie. Bez podawania e-maila.
Pobierz wzór PDFPotrzebujesz całej dokumentacji, nie tylko tego wzoru? Wszystkie 11 dokumentów, od 199 zł
Kluczowe wymagania
- 1Stosowanie procedur opartych na HACCP i wymagań higienicznych
- 2Kompletna dokumentacja i zapisy
- 3Usuwanie uchybień w terminie wskazanym w decyzji
- 4Prawidłowa informacja o alergenach i znakowanie
- 5Sprawdzanie aktualnego stanu przepisów, bo projekt może się jeszcze zmienić
Kto musi spełniać wymagania
Wszyscy przedsiębiorcy produkujący lub wprowadzający żywność do obrotu — restauracje, bary, kawiarnie, food trucki, catering, piekarnie, cukiernie.
Konsekwencje nieprzestrzegania
Kary i sankcje
Mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł (art. 100 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 96 k.p.w., art. 24 k.w.). Kara pieniężna wymierzana przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego: do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia (w 2026 r. 267 106 zł), a przy znakowaniu może zostać wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej żywności (art. 103 i 104 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor nakazuje unieruchomienie zakładu lub jego części (art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej).
Powiązane uchybienia
Powiązane dokumenty HACCP
Codzienna dokumentacja pomiarów temperatury w urządzeniach chłodniczych....
Dokumentacja czyszczenia powierzchni roboczych, urządzeń i przyborów kuchennych....
Dokumentacja kontroli jakości i temperatury produktów przy przyjęciu dostawy....
Informacja o alergenach zawartych w każdym daniu w menu....
Dokumentacja badań sanitarno-epidemiologicznych pracowników....
Dokument opisujący system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli....
Dokumentacja dezynsekcji, deratyzacji i dezynfekcji (DDD)....
Oficjalne źródło
Dokumentacja zgodna z Kary 2026 i projekt nowelizacji
Wygeneruj komplet dokumentow HACCP spełniających wymagania tego przepisu.
Często zadawane pytania
Jak wygląda ponowna kontrola Sanepidu?
Ponowna kontrola (rekontrola) przeprowadzana jest w celu sprawdzenia, czy przedsiębiorca usunął nieprawidłowości stwierdzone podczas poprzedniej kontroli w wyznaczonym terminie. Inspektor weryfikuje wyłącznie te elementy, które były przedmiotem zaleceń pokontrolnych, choć w przypadku stwierdzenia nowych naruszeń może rozszerzyć zakres czynności. Jeśli uchybienia zostały prawidłowo usunięte, kontrola kończy się pozytywnym protokołem bez dalszych konsekwencji. W przypadku niewykonania zaleceń inspektor może nałożyć karę pieniężną, wydać decyzję nakazującą zaprzestanie działalności lub w skrajnych przypadkach wnioskować o zamknięcie lokalu. Termin rekontroli jest zazwyczaj wyznaczany w decyzji pokontrolnej i wynosi od 7 do 30 dni w zależności od wagi stwierdzonych naruszeń.
Ile czasu na usunięcie uchybień po kontroli?
Termin na usunięcie uchybień stwierdzonych podczas kontroli Sanepidu jest określany indywidualnie w decyzji administracyjnej i zależy od charakteru i wagi nieprawidłowości. Drobne uchybienia, takie jak brak aktualnego harmonogramu mycia czy niekompletna dokumentacja, mogą mieć termin realizacji od 7 do 14 dni. Poważniejsze naruszenia wymagające nakładów finansowych, na przykład remont pomieszczeń czy wymiana sprzętu chłodniczego, mogą mieć termin do 30 dni lub dłuższy. W przypadku bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia konsumentów inspektor może wydać decyzję o natychmiastowym usunięciu uchybień lub wstrzymaniu działalności. Przedsiębiorca może wnioskować o przedłużenie terminu, jeśli przedstawi uzasadnione powody opóźnienia w realizacji zaleceń.
Czy inspektor może nałożyć mandat na miejscu?
Inspektor sanitarny posiadający uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego może nałożyć mandat na miejscu za stwierdzone wykroczenia sanitarne. Mandat może wynieść do 500 zł, a do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń (art. 96 k.p.w.). Osobno, za naruszenia wymienione w art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, np. dotyczące znakowania i alergenów, grozi kara pieniężna z art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, którą nakłada wojewódzki inspektor sanitarny: do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia (w 2026 r. 267 106 zł), a przy znakowaniu może zostać wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej żywności. Przedsiębiorca ma prawo odmówić przyjęcia mandatu karnego — w takim przypadku sprawa kierowana jest do sądu. Niezależnie od mandatu inspektor może wydać decyzję administracyjną nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie.
Kiedy Sanepid może zamknąć lokal?
Sanepid może wydać decyzję o zamknięciu lokalu gastronomicznego w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia konsumentów. Przesłanką do zamknięcia mogą być rażące naruszenia sanitarne, takie jak obecność szkodników, masowe przeterminowanie produktów, brak jakiejkolwiek dokumentacji HACCP czy poważne zanieczyszczenie mikrobiologiczne. Decyzja o zamknięciu lokalu ma zazwyczaj rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że przedsiębiorca musi zaprzestać działalności niezwłocznie, nawet jeśli złoży odwołanie. Ponowne otwarcie lokalu wymaga usunięcia wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości i uzyskania pozytywnej decyzji inspektora po przeprowadzeniu rekontroli. W skrajnych przypadkach, na przykład po powtarzających się poważnych naruszeniach, inspektor może wnioskować o wykreślenie zakładu z rejestru.
Zobacz także
Kompletna dokumentacja HACCP
Wszystkie wymagane dokumenty w jednym pakiecie. Zgodne z przepisami UE i wytycznymi GIS.
Wygeneruj dokumenty od 199 zł