Przeterminowane produkty w magazynie

Fundamentalny akt prawny Unii Europejskiej dotyczący bezpieczeństwa żywności, często nazywany „konstytucją prawa żywnościowego". Ustanawia ogólne zasady ochrony zdrowia konsumentów, wymóg identyfikowalności (traceability) żywności na każdym etapie łańcucha dostaw oraz obowiązek wycofywania niebezpiecznej żywności z obrotu. Na jego podstawie powstał Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Dla restauratorów kluczowy jest wymóg prowadzenia dokumentacji dostaw umożliwiającej identyfikację dostawców.

Główna polska ustawa regulująca bezpieczeństwo żywności, stanowiąca implementację unijnych rozporządzeń do polskiego prawa. Określa obowiązki przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie produkcji i obrotu żywnością, w tym obowiązek wdrożenia systemu HACCP. Definiuje kompetencje organów urzędowej kontroli żywności (Sanepid, Inspekcja Weterynaryjna) oraz zasady rejestracji i zatwierdzania zakładów. Ustanawia system kar za naruszenia przepisów bezpieczeństwa żywności.

Ustawa regulująca jakość handlową artykułów spożywczych, w tym wymagania dotyczące znakowania, klasyfikacji i oznaczania żywności. Dla gastronomii istotne są przepisy dotyczące informowania konsumentów o składzie dań, kraju pochodzenia mięsa oraz zakazu wprowadzania w błąd co do właściwości żywności. Kontrolę jakości handlowej sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), współpracując z Sanepidem.

Ustawa chroniąca prawa konsumentów, w tym prawo do bezpiecznej żywności i rzetelnej informacji o produktach. W kontekście gastronomii reguluje kwestie odpowiedzialności za podanie niebezpiecznej lub niezgodnej z opisem żywności. UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) może prowadzić postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, np. systematycznego wprowadzania w błąd co do składu dań.

Stan prawny według tekstu jednolitego ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2026 poz. 1399): za wykroczenia z art. 100 grozi mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn obejmuje kilka wykroczeń), a w sądzie grzywna do 5000 zł. Kara pieniężna z art. 103 wynosi do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli w 2026 r. do 267 106 zł, a przy znakowaniu może zostać wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej żywności. Podawana w mediach kwota około 700 000 zł pochodzi z projektu nowelizacji (100-krotność wynagrodzenia), który nie jest obowiązującym prawem, a według doniesień z sierpnia 2026 r. resort wycofał tę zmianę.